تأملی کوتاه در وجود و هستی

" یکی از گفته های شگفت آور دیوید بوهم¹ این است که واقعیت ملموس زندگی هر روزهً ما در واقع نوعی توهم است ، درست به سان یک تصویر هولوگرافیک. و در زیر این واقعیت ، نظم عمیق تری از وجود مستتر است ، یعنی سطحی وسیع و اصیل تر از واقیت که مداوم ، درست به همان شیوه که تکه ای فیلم هولوگرافیک به تولید هولوگرام می پردازد ، به تولید همه! اشیاء و نمودهای جهان فیزیکی ما می پردازد ، و بوهم این سطح عمیق تر واقعیت را نظم مستتر ( در خود پوشیده ) می نامد و به سطح وجود خود ما به عنوان نظم نا مستتر ( explicate order نا پوشیده ) اشاره می کند. او این واژه ها را از آن رو بکار می برد که تجلیات همهٴ صورتهای جهان را نتیجهٴ بی شمار ظهور و غیبت این دو نظم می داند. مثلاً بوهم بر این باور است که یک الکترون فقط یک چیز نیست ، بلکه تمامیت یا مجموعه ای است که در سراسر فضا در خود پوشیده شده است. وقتی حضور یک الکترون واحد از طریق ابزار علمی مشخص می شود ، در واقع یک جنبهٴ تمامیت الکترون پیدا شده است ، همان طور که یک قطره جوهر از میان گلیسیرین در یک نقطهٴ خاص پدیدار می شود. وقتی بنظر می آید که یک الکترون دارد حرکت می کند به این دلیل است که یک رشته از چنین حرکات مداوم̗ ظهور و غیبت در کار است.

شما همگی نه تنها از چیزهای یکسان ساخته شده اید ، که همگی یک چیز هستید. یک چیز یکپارچه ، یک چیز عظیم که دست و پاهای بی شمار خود را به همه اشیای پدیدار ، به اتمها ، به اقیانوسهای ناآرام و به ستارگان چشمک زن عالم کیهانی ، به همه جا دراز کرده است. هر سلول بدن ما بواقع تمام عالم کیهانی را در خود پوشانده است و همین در مورد هر برگ گیاه ، هر قطره باران و هر ذره غبار نیز صادق است." ²

مولانا نیز ۸۰۰ سال پیش از این در تعقل و تکشیف قرینی چنین می گفت:

" این جهان یک فکرت است از عقل کل عقل چون شاه است و صورتها رسل "

غور در این آراء آدمی را به دنیایی بس شگرف ، عمیق و پر رمز و راز سوق می دهد و ذهن را به فراموشی تن فرا می خواند تا برای لحظاتی هر چند اندک پا را از دایره دوّار دنیای پر طمطراق ، لوکس و مسموم کنونی بیرون نهاده و در لایه های جوهر و خرد انسانی خویش ، گوهر ناب هستی را به مکاشفه بنشیند و لختی را به عالم وجود بیندیشد. شاید در میان دیوارها و تارهایی که مکرر در زندگی به دور خود می تنیم ، دریچه ای رو به افق حقیقت عالم بیابیم. 

 "جهان را در ذرهٴ شن دیدن

و بهشت را در یک گل خودرو

بی نهایت را در کف دست خود نگه داشتن

و ابدیت را در یک ساعت " ³ 

پی نوشت:

۱- دیوید بوهم DAVID BOHM - ۱۹۱۷-۱۹۹  زاده  پنسیلوانیا  فیزیکدان مشهور انگلیسی آمریکایی الاصل

۲- جهان هولوگرافیک – مایکل تالبوت / ترجمه داریوش مهرجویی  /ص 62 و 65  

۳- از ویلیام بلیک

مرتبط :

 پایان زمان مباحثه میان کریشنامورتی و دیوید بوهم

A new theory of the relationship of mind and matter